2. NÜKLEER REAKTÖR

Yaklaşık yüz yıl önce 1896’ da Fransız bilimci Becguerel’ in radyoaktiviteyi keşfi, insanlık tarihinde yeni bir çağ açmıştır. İki yıl sonra, 1898’ de, yine Fransız Bilimciler Bayan ve Bay Curie, radyoaktif element, radyumu yalıtmayı başarmıştır. 20. yüzyıla girdiğimizde, 1911’ de atomun ilk tasarımını Danimarka’ lı bilimci Rutherford yaptı. 1938’ de Alman bilimciler, Hanh ve Strassmann, nükleer fizyonu keşfetti. 1942’ de ise İtalyan asıllı Enrico Fermi ve arkadaşları, ABD’ de Chicago üniversitesinde ilk nükleer reaktörü çalışır hale getirdi.

RADYOAKTİF MADDELER VE DOĞADA KALMA SÜRELERİ

 

3.1-   İyot 131, Sezyum 137, Sezyum 134, Rutenyum 103, Rutenyum 106, Lantan 140, Baryum 140, Tellur 132, Seryum 141, Seryum 144

 

3.2-   İyot             131    ömrü           8 gün                    (I 131)

         Sezyum       134    ömrü           2 yıl            (Cs 134)

         Sezyum       137    ömrü           30 yıl          (Cs 137)  

 

4.      RADYOAKTİF ÖLÇÜM BİRİMLERİ

 

4.1-   Radyoaktif Ölçüm Birimleri

         Rem                                                                              0,5 rem = 500 milirem

         Milirem (mrem)

         Bekerel                                                                          1 msv = 100 milirem 

         Erg                                                                                1 sv   = 100 rem

         Milisievert (msv)                                                            1 rem  = 10 -2  sv

         Microröntgen                                              Örnek:  59,4 mrem =  0,594 msv

 

4.2-   Radyasyon ile ilgili çalışan kişiler için maximum müsaade edilen doz

         Tüm vücut limit       5 rem

         Deri                      15 rem

         Eller                      75 rem

         Diğer organlar       15 rem

Doğurgan kadın    0,5 rem

 

NOT: Bir akciğer filmi çekildiğinde yaklaşık 0,12 msu’ lik radyasyon alınıyor.

Normal popülasyon için maximum müsaade edilen doz

Yıllık limit             0.5 rem

Öğrenciler             0,1 rem

 

 

5.   RADYOAKTİF MADDELER HANGİ YOLLARLA ULAŞIR?

 

-         Radyoaktif buluttan (havadan) ışınlanma,

-         Buluttaki radyoaktif maddelerin solunum yoluyla vücuda girmesi sonucu meydana gelen iç ışınlanma,

-         Toprak üzerinde toplanan radyoaktif maddelerden dış ışınlanma,                   (Sebze, meyve, içme suyu, süt, çay, fındık, et, balık, su ürünleri, ekmek ve unlu gıdalar, bakliyat v.s.) Radyoaktif maddelerle kontamine besin maddelerinin sindirim sistemi yoluyla vücuda girmesi sonucu meydana gelen iç ışınlama,

-          Havadan cilde bulaşan radyoaktif doz.

 

6.                 RADYOAKTİF  MADDELERİN İNSANLARA VERDİĞİ ZARARLAR

 

Radyasyon, hücre yapı taşı olan proteinler ve DNA gibi canlılar için önemli moleküllerle etkileşir. Bu etkileşim biyolojik moleküllere zarar verir. DNA’ larda oluşan hasar, gen kırılmaları, kopma ve çaprazlaşmalar tarzında mutasyonlara, bu da hastalıklara neden olmaktadır.

 

Radyasyonun sağlığa etkisi, alınan dozun büyüklüğüne ve ışınlanma süresine bağlı olarak değişmektedir. Erken etkileri; ölüm ve ciddi sağlık sorunları, gecikmiş etkileri; Her türlü kanser, katarakt, kısırlık, sakat doğumlardır.

 

7.                 RADYOAKTİF MADDELERDEN KORUNMA TEDBİRLERİ

 

İnsanların, hemen etkilenen bölge dışına tahliyesi yapılmalı ve bütün ürünler bol suyla yıkanıp tüketilmelidir.